11 Eylül 2011 Pazar
Teknoloji şirketi satışlarını ve satın almalarını son dönemde sıkça flaş haber olarak duymaya başladık. Görüşmeler başlıyor, borsaya duyuruluyor, pazarlıklar 4-5 ay devam ediyor ve sonunda bomba patlıyor, bize de twitlemek düşüyor. :) Peki neden bir şirket diğerini satın alıyor? Bunun için bir veya birden fazla neden mümkün, gelin bir göz atalım;
Marketi kontrol altına almak için:
Örneğin, Online müzayede evi olan eBay’in, Online telefonculuk/iletişim şirketi olan ve tek kuruş geliri olmayan Skype’yi 2005 yılında 2 milyar dolara ($) satın alma sebebi ne olabilir? Bu sorunun cevabı Skype’nin ileride tek başına kazanacağı parayı eBay’in kazanma isteği olamaz, çünkü bu durumu analiz edip tahminleyecek bir Skype geliri ortada yok. eBay’in satın almasının tek nedeni Online Telefonculuk sektörünü kontrol altına almak istemesidir. Hepimiz biliyoruz ki kontrol paraya eşittir... Yine benzer nedenlerden Salesforce.com 212 milyon dolara ($) Heroku’yu satın almıştır.
Rekabeti ortadan kaldırmak için:
Örneğin, 2011 Şubat ayında UberMedia’nın TweetDeck’i 30 milyon dolara satın alınacağına dair çok güçlü duyumlar alınıyordu. Gerçekleşmeyen bu satın almanın Twitter açısından tehlikeli yanı Twitter’ın üçüncü parti uygulamalarını geliştirerek büyüyen, kendi kitlesini oluşturan ve kendi reklamlarını alarak gelir elde eden UberMedia’nın daha da büyüyerek Twitter için ciddi bir rakip haline gelecek olmasıydı. Eğer UberMedia TweetDeck’i satın almış olsaydı Twitter kitlesinin yüzde 20′sine sahip olacaktı. Twitter bu satın almayla beraber yüzde 11′lik TweetDeck kitlesini ele geçirdi ve hem kendi gücünü arttırdı hem de UberMedia’nın daha da güçlenmesine engel oldu.
Kilit çalışanları işe almak için:
Google, başlangıç aşamasında olan 2-3 kişilik şirketleri milyon dolarlara satın almasıyla ünlenmiştir. Bu şirketlerin yaratıcı fikirleri varsa, teknolojileri etkileyici ise, Google kültürüne ve girişimcilik ruhuna uygunsalar, bu çalışanları büyük bir firmada çalışmaya ikna etmenin tek yolu başlangıç aşamasındaki emeklerini satın alarak onları onore etmektir.
Yeni bir ürün yaratmak için:
Eğer büyük bir firmanın yaratmak istediği yeni ürüne küçük bir firma sahipse, büyük firmanın tercihi o ürünü sil baştan yaratmak yerine, o ürünü yaratan şirketi (veya ürünü) satın almak olacaktır/olmalıdır. Büyük firmanın maliyetleri de büyüktür, kıyaslandığında hemen her şey pahalıdır. Yeni ürün için yeni bir ürün yöneticisine, yeni bir proje yöneticisine, yeni bir yazılım ekibine, yeni testçilere, dokümantasyona, satış ve destek ekibi eğitimine ihtiyaç olacaktır. Ürünün ve/veya ekibin satın alınması, çok daha hızlı satışa geçmeyi mümkün kılacaktır. Aksi halde bu ürünün çıkışı 12-18 ayı bulabilir.
Diğer yandan da küçük firmanın geliştirdiği ürünün teknolojisi, kullanım standartları, kullanıcı alışkanlıkları, altyapısı vs. büyük firmaya uygun olmayabilir. Bu durumda büyük firma şu kararı vermelidir; Sıfırdan bu ürünü yaratmak mı, yoksa mevcut ürünü satın alıp onu şirket standartlarında yeniden paketlemek mi?
Google’ın Motorola Mobility’nin%63’lük hissesini 12 milyar dolara ($) satın alması bu kategoride değerlendirilebilir. Başta Apple, Microsoft ve Oracle olmak üzere birçok şirket, Google ve Google’ın lider mobil platformu Android’in üreticilerine patent ihlali davaları açarak Google’ın mobil patentlerinin eksikliğinden yararlanarak hem gelişen Android’den kar sağlamak hem de gelişmeyi durdurmak istediler. Bir süredir bu durum karşısında kayıtsız kalmasından dolayı eleştirilen Google, Motorola’yı ve dolayısıyla binlerce patentini satın alarak çok önemli bir adım atmış oldu.
Kaynaklar
Deniz KILINÇ
